മ്യൂസിയത്തിന്റെ കവാടത്തിന് സമീപം പ്രദർശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന 20 ദശലക്ഷം വർഷം പഴക്കമുള്ള പെട്രിഫൈഡ് വുഡ് ഫോസിലുകളിൽ നിന്നാണ് മ്യൂസിയത്തിന്റെ പ്രദർശനം ആരംഭിക്കുന്നത്. തമിഴ്‌നാട്ടിലെ തിരുവക്കരയിലുള്ള നാഷണൽ ഫോസിൽ പാർക്കിൽ നിന്നാണ് ഈ ഫോസിലൈസ്ഡ് മരക്കൊമ്പുകൾ ശേഖരിച്ചത്.

മ്യൂസിയത്തിന്റെ പ്രവേശന ഗ്യാലറിയിൽ പല്ലുള്ള തിമിംഗലത്തിന്റെയും രണ്ട് ടാക്‌സിഡെർമി കാണ്ടാമൃഗങ്ങളുടെ മാതൃകയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. കാണ്ടാമൃഗങ്ങൾ, തിരുവനന്തപുരം സുവോളജിക്കൽ ഗാർഡനിലെ മുൻ അന്തേവാസികളായിരുന്നു. കാഴിരംഗ മോഡൽ ഡയോറമയിൽ മികച്ച രീതിയിൽ സജ്ജീകരിച്ചിരിക്കുന്ന മ്യൂസിയത്തിലെ പ്രധാന ആകർഷണമാണ്.

വിശാലമായ ബേർഡ്‌സ് ഗ്യാലറിയിൽ 15 വലിയ വലിപ്പത്തിലുള്ള ഡിസ്‌പ്ലേ ഷോകേസുകളിൽ 503 പക്ഷികളുടെ ശേഖരം പ്രദർശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ടാക്സോണമി ശാസ്ത്രം അനുസരിച്ച് ക്രമീകരിച്ച പക്ഷികളുടെ സിസ്റ്റമാറ്റിക്-കം-ഡയോറാമിക് കേസുകൾ ഡിസ്പ്ലേയിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ആദ്യത്തെ മൂന്ന് കേസുകളിൽ പെർച്ചിംഗ് പക്ഷികൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഫിഞ്ചുകൾ, ബായ, തയ്യൽ പക്ഷികൾ, സൺബേർഡ്‌സ്, മുനിയാസ്, മൈനാസ്, ഡ്രോംഗോ, ഓറിയോൾസ്, സ്വാലോസ്, ലാർക്‌സ്, പിറ്റ, ഹൗസ് ക്രോ എന്നിവ ഈ ഗ്രൂപ്പിലെ രസകരമായ ചില പക്ഷികളാണ്. വുഡ് പെക്കറുകൾ, ഹൂപ്പോ, ബാർബെറ്റുകൾ എന്നിവയോട് ചേർന്നുള്ള ഒരു ഷോ കേസിൽ ഹോൺ ബില്ലുകൾ സ്വതന്ത്രമായി പ്രദർശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ഞങ്ങളുടെ ശേഖരത്തിലെ ടേണുകളും ഗല്ലുകളും ഒരു ആവാസ ഗ്രൂപ്പായി മാറുന്നു. മതിയായ പശ്ചാത്തലത്തിൽ അവ വളരെ വിദഗ്ധമായി സജ്ജീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. വ്യത്യസ്ത തരം നൈറ്റ് ജാറുകൾ, സ്വിഫ്റ്റുകൾ, കിംഗ്ഫിഷറുകൾ എന്നിവ ഒരു പ്രത്യേക കേസിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. വ്യത്യസ്‌ത ഇനം മൂങ്ങകൾ, പ്രാവുകൾ, തത്തകൾ എന്നിവ അടുത്ത രണ്ട് കേസുകളിലും ശ്രദ്ധേയമായ പ്രദർശനങ്ങളാകുന്നു. അടുത്ത ഗ്രൂപ്പിൽ തീരത്തെ പക്ഷികളായ സ്‌നൈപ്പ്, ഓയ്‌സ്റ്റർ ക്യാച്ചർ, വുഡ് കോക്ക്, സോഷ്യബിൾ ലാപ് വിംഗ്, കെന്റിഷ് പ്ലോവർ, ഗൾസ്, ടെർൺസ് മുതലായവ ഉൾപ്പെടുന്നു, അവ അടുത്തുള്ള രണ്ട് കേസുകളിൽ ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇരപിടിയൻ പക്ഷികൾ ഒരു മൂലയിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ ഗ്രൂപ്പിൽ കഴുകൻ, പരുന്തുകൾ, ശിക്ര, ഓസ്‌പ്രേസ് മുതലായവ ഉൾപ്പെടുന്നു. മാർഷ് പക്ഷികളെ ഒരു അർദ്ധ ആവാസ കേന്ദ്രത്തിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു കൂടാതെ ഗ്രേ ജംഗിൾ ഫൗൾ, റെഡ് സ്പർ ഫൗൾ, ഫ്ലോറിക്കൻ, മൂർഹെൻ, കാട, ബസ്റ്റാർഡ്, ക്രേക്ക്, റെയിൽ തുടങ്ങിയവയും ഉണ്ട്. തിരുവനന്തപുരത്തും പരിസരത്തും സാധാരണയായി കാണുന്ന പക്ഷികളുടെ പ്രദർശനത്തിനായി ആവാസകേന്ദ്രം സജ്ജീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. അവയിൽ ജംഗിൾ ക്രോ, ഹെറോൺ, ഗ്രെബ്, ഈഗ്രറ്റ്, ഓറിയോൾ, സൺ ബേർഡ് എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. സംസ്ഥാനത്ത് കണ്ടെത്തിയ ജലപക്ഷികൾക്കായി ഏതാനും കേസുകൾ അനുവദിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഫ്രിഗേറ്റ് ബേർഡ്, ബൂബിസ്, പെലിക്കൻസ്, കോർമോറന്റ്സ് ആൻഡ് ഡാർട്ടേഴ്സ്, ഹെറോൺ, സ്റ്റോർക്ക്സ്, ഐബിസ്, സ്പൂൺ ബില്ലുകൾ, ബിറ്റേൺസ് എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.

പ്രായപൂർത്തിയായ പെൺ ആന, സാമ്പാർ മാൻ, മലയൻ ടാപ്പിർ, ഇന്ത്യൻ വൈൽഡ് കഴുത, ഒട്ടകപ്പക്ഷി, എമു തുടങ്ങിയ മൃഗങ്ങളുടെ അസ്ഥികൂടങ്ങൾ പക്ഷികളുടെ ഗ്യാലറിയോട് ചേർന്നുള്ള ഒരു ചെറിയ ഹാളിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇന്ത്യൻ ഫിൻ തിമിംഗലത്തിന്റെ താഴത്തെ താടിയെല്ലിന്റെ ഭീമാകാരമായ അസ്ഥികളാണ് ഇവിടെ ശ്രദ്ധേയമായ പ്രദർശനം. എല്ലിൻറെ ഘടനയിൽ സാമ്യം കാണിക്കുന്നതിനായി മനുഷ്യകുരങ്ങുകളുടെയും മനുഷ്യന്റെയും ഏതാനും അസ്ഥികൂടങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ആനക്കൊമ്പിൽ നിർമ്മിച്ച ഒരു മനുഷ്യന്റെ അസ്ഥികൂടം സാധാരണ സന്ദർശകർക്ക് വളരെ താൽപ്പര്യമുള്ളതാണ്.

ഈ മ്യൂസിയത്തിന്റെ സസ്തനികളുടെ ഗ്യാലറി ഇന്ത്യൻ, ആഫ്രിക്കൻ, തെക്കേ അമേരിക്കൻ ഭൂഖണ്ഡങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വിവിധയിനം ശേഖരങ്ങളാൽ സമ്പന്നമാണ്. പ്രദർശനങ്ങൾ കൂടുതൽ ആകർഷണീയവും വിദ്യാഭ്യാസപരവുമാക്കുന്നതിന് ഭൂമിശാസ്ത്രത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള മൃഗങ്ങളുടെ പ്രകൃതിദത്തമായ ആവാസവ്യവസ്ഥയിലെ പനോരമിക് ഡിസ്പ്ലേ, ടാക്സിഡെർമി മോഡൽ ഡിസ്പ്ലേയും സന്ദർശകരെ ആകർഷിക്കുകയും സംരക്ഷണത്തിന്റെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് ബോധവൽക്കരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

വ്യത്യസ്ത ശരീര രൂപങ്ങളുള്ള മത്സ്യങ്ങളുടെ ഉദാഹരണങ്ങൾ ഫിഷ് ഗ്യാലറിയിൽ കാണിച്ചിരിക്കുന്നു. അവയിൽ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായത് ഒരു തിമിംഗല സ്രാവിന്റെ മാതൃകയാണ്. തരുണാസ്ഥി അസ്ഥികൂടങ്ങളുള്ള സ്രാവുകൾ, സ്കേറ്റുകൾ എന്നിവയും വിവിധതരം അസ്ഥി മത്സ്യങ്ങളും ഇവിടെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. സലാമാണ്ടർ, തവളകൾ, എന്നിങ്ങനെ വിവിധ തരം ഉഭയജീവികളെ ആർദ്രമായി സംരക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു. പല്ലികൾ, പാമ്പുകൾ, ആമകൾ തുടങ്ങിയ ഉരഗങ്ങളെ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്ന വിവിധ കേസുണ്ട്. ഗാലറിയിലെ പ്രധാന ആകർഷണങ്ങളിലൊന്ന് എസ്റ്റുവാരിൻ മുതലയുടെ ലൈഫ് സൈസ് പ്ലാസ്റ്റർ കാസ്റ്റും ടാക്സിഡെർമി മാതൃകയുമാണ്.

ദക്ഷിണ കെന്‍സിംഗ്ടണിലെ പ്രകൃതി ചരിത്ര പ്രദര്‍ശനാലയത്തിന്‍റെ മാതൃകയില്‍ ഇവിടെയും രസകരവും വിദ്യാദായകവുമായ ഒരു അനുക്രമണിക പ്രദര്‍ശനശാലയുണ്ട്. ചരിത്രാതീതമായ കാലഘട്ടത്തിലുള്ള ജന്തുലോകം; ജീവികളുടെ ഹ്രസ്വരൂപങ്ങള്‍ക്കു സമീപം തുലനംചെയ്യാന്‍ മനുഷ്യരൂപവും പ്രദര്‍ശിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. മൃഗശാലയിലുള്ള ജലത്തില്‍ ജീവിക്കുന്ന സസ്തിനിയായ ഡക്ക് ബില്‍ഡ് പ്ലേറ്റിപ്സ്, ആര്‍മാദില്ലോസ് (ഇത്തിള്‍ പന്നി), ഈനാംപേച്ചി എന്നീ അപൂര്‍വ്വ ഇനം ജന്തുക്കളെയും കാണാം. ജന്തുക്കളില്‍ മൃദുരോമങ്ങളുടെ പരിണാമരീതികള്‍, തെരഞ്ഞെടുത്ത ചില ജന്തുക്കളുടെ അസ്ഥിബന്ധങ്ങള്‍; സമഗ്ര പഠനത്തിന് സഹായിക്കുന്ന പ്രാകൃതമായ ജന്തുക്കളുടെ അസ്ഥികള്‍, ദന്തവിന്യാസം, ശരീരാവരണം എന്നിവയും പ്രദര്‍ശനത്തില്‍ ഉള്‍പ്പെടും.

ഉണങ്ങിവരണ്ട ബാഹ്യാസ്ഥികൂടം, സ്ഫടിക മാതൃകകള്‍ എന്നിവയിലൂടെയാണ് ഭൂരിഭാഗം അകശേരുകികളും പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്നത്. ആദിമ ഏകകോശ പ്രാണിവര്‍ഗങ്ങളെ സൂക്ഷ്മദര്‍ശിനികളിലൂടെ വീക്ഷിക്കാം. അപ്ലെക്റ്റല്ല, എഫിഡേഷ്യ, ഗേഓഡ്യൂസ് എന്നിവയുടെ ഉപവര്‍ഗങ്ങളും ഹൈഡ്രോസോവ, സിഫോസോവ, ആന്തോസോവ എന്നീ സിലിണ്ടറേറ്റുകളും ഫൈസാലിയ, ഔറേലിയ, മാഡ്രിപുറ, ഫ്യൂങ്ങിയ, ഫങ്കയ്യ എന്നിവയും പ്രദര്‍ശിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. അംശിച്ച ശരീര ഘടനയുള്ള സമുദ്രജീവികളും അട്ടകളും പ്ലേറ്റിഹെല്‍മെന്തിസ് കുടുംബത്തില്‍പ്പെട്ട പരാന്നബുക്കുകളുടെ ജീവിതച്ചക്രം; ആര്‍ത്രോപോഡു വിഭാഗത്തില്‍പെട്ട കവച ജന്തുക്കള്‍, തേരട്ടകള്‍, ആര്‍ക്കിണിടുകള്‍, കീടങ്ങളും ചെറുപ്രാണികളും; മൃദുവായ വിഭജിക്കാത്ത ശരീരമുള്ള അകശേരുക്കളായ മോള്സ്കുകളുടെ മാത്യകകളും അവയുടെ ബാഹ്യ കാല്‍ക്കറിയസ് ഷെല്ലുകളും തോലില്ലാത്ത കടലോച്, സീ ഹയര്‍, എന്നിവയുടെ ശരീര വിജ്ഞാനീയം, ശ്രദ്ധാര്‍ഹമാണ്. പഞ്ചഭുജ കടല്‍ജീവികളായ നക്ഷത്ര മല്‍സ്യം, പുറം നിറയെ മുള്ളുകളുള്ള സീ അര്‍ച്ചിന്‍, ബ്രിട്ടില്‍ സ്റ്റാര്‍. കടല്‍പ്പുഴു എന്നറിയപ്പെടുന്ന സീക്ക്യൂക്കുംബര്‍, സീ ലിലിസ് എന്നിവ ഇവിടെ കാണാം. കൂടാതെ ഫെതര്‍ സ്റ്റാറുകളുടെ വികാസപരിണാമവും മാതൃകകളിലൂടെ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

തെക്കൻ കേരളത്തിലെയും തമിഴ്‌നാട്ടിലെയും ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്ന് ശേഖരിച്ച പാറകളുടെയും ധാതുക്കളുടെയും മാതൃകകൾ ഭൂമിശാസ്ത്ര ശേഖരങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. എണ്ണമറ്റ സമുദ്രജീവികളുടെ അസ്ഥികൂട അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഉൾച്ചേർത്ത മിനുക്കിയ ചുണ്ണാമ്പുകല്ല് മേശയുടെ മുകൾഭാഗം ഈ ഗ്യാലറിയുടെ പ്രധാന ആകർഷണമാണ്.

ഈ വിഭാഗത്തിൽ സാമ്പത്തികമായി പ്രാധാന്യമുള്ള തടി മരം പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നത് ഉൾപ്പെടുന്നു.

തിരുവനന്തപുരത്തെ നാച്ചുറൽ ഹിസ്റ്ററി മ്യൂസിയത്തിൽ സംരക്ഷിത പക്ഷിത്തോലുകളുടെ ഒരു വലിയ ശേഖരമുണ്ട്, ഇത് ടാക്സോണമിക്കൽ പഠനത്തിനുള്ള ഒരു പ്രധാന വിഭവമാണ്. BNHS, ZSI, സ്റ്റേറ്റ് മ്യൂസിയം, ലഖ്‌നൗ ശേഖരങ്ങൾ എന്നിവ ഒഴികെയുള്ള ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതും വലുതുമായ ശേഖരങ്ങളിൽ ഒന്നായിരിക്കാം ഇത്. 19-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിലും 20-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിലും ബ്രിട്ടീഷ് പക്ഷിശാസ്ത്രജ്ഞനായ വില്യം ആർ ഡേവിഡ്സൺ, എച്ച്.എസ്. ഫെർഗൂസൺ, ടി.എഫ്. ബോർഡില്ലൻ, ജോൺ സ്റ്റുവർട്ട്, സലിം അലി, എൻ.ജി. പിള്ള തുടങ്ങിയവർ പക്ഷി മാതൃകകളുടെ യഥാർത്ഥ ശേഖരണം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. കൊൽക്കത്ത, സിക്കിം, കോപ്പ മലയൻ പെനിൻസുല എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ശേഖരങ്ങളും ഉണ്ട്. മൊത്തം 2,225 കാബിനറ്റ് മാതൃകകൾ ശേഖരത്തിലുണ്ട്. പക്ഷികളെ കൂടാതെ, പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ നിന്ന് ശേഖരിച്ച ഹെർപെറ്റോളജിക്കൽ മാതൃകകളും ചേർക്കുന്നു.

റിപ്പോസിറ്ററി മുറിയിൽ വ്യവസ്ഥാപിതമായി സൂക്ഷിക്കുന്നു, അതിനാൽ അവ പക്ഷിമൃഗാദികളെ പഠിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കാം. ഒരു മാതൃകയിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്ന ഡാറ്റയിൽ സാധാരണയായി സ്പീഷീസ്, ശേഖരിക്കുന്ന തീയതി, കളക്ടറുടെ പേര്, ലിംഗഭേദം, ഏകദേശ പ്രദേശം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നു. മാതൃകയുടെ കാറ്റലോഗും ഫോട്ടോഗ്രാഫുകളും അടങ്ങിയ കമ്പ്യൂട്ടർ സിസ്റ്റം ലഭ്യമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഗവേഷകർ ആദ്യം ഈ സൗകര്യം ഉപയോഗപ്പെടുത്താൻ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു, അത് വളരെ അത്യാവശ്യമാണെങ്കിൽ മാത്രമേ യഥാർത്ഥ മാതൃകകൾ ആക്സസ് ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കൂ.